Çelik Çubuk Kesim Planı: Testere Payı ve Fire Nasıl Hesaplanır?

Çelik çubuk kesim planı, satın alınan boydan hangi uzunluklarda ve kaç adet parça elde edileceğini gösterir. Doğru hesap için yalnızca stok boyunu parça boyuna bölmek yeterli değildir. Testerenin kaldırdığı malzeme, uç düzeltme, bağlama gereksinimi ve sonraki işlemler için bırakılan pay da dikkate alınmalıdır. Kesim planı hazırlanırken üç farklı uzunluğu ayırmak yararlıdır:

• Nihai parça boyu: Bitmiş parçanın teknik resimdeki uzunluğu
• Taslak boyu: Kesilecek, işleme payı dahil uzunluk
• Stok boyu: Satın alınacak çubuğun uzunluğu

Bu değerlerin birbirine karıştırılması, son parçalarda boy yetersizliğine veya gereğinden fazla malzeme tüketimine yol açabilir.

Testere payı neden hesaba katılır?

Testere malzemeyi ayırırken belirli genişlikte bir kesme aralığı oluşturur. Bu kayıp, yalnızca şerit gövdesinin kalınlığına bakılarak kesinleştirilmemelidir; kullanılan takımın kesim genişliği ve gerçek uygulama koşulları dikkate alınmalıdır. Planlamada işletmenin doğruladığı değer kullanılmalıdır. Her kesim küçük bir kayıp gibi görünse de çok sayıda kısa parça üretildiğinde toplam fark büyür. Aynı nedenle, kesimden sonra alın frezeleme yapılacaksa bu işlem için gerekli boy payı taslak ölçüsüne dahil edilmelidir.

Basitleştirilmiş kesim hesabı

Her parçanın ayrı bir kesimle stoktan ayrıldığı ve sonda bir artık boy kaldığı bir senaryoda şu eşitsizlik kullanılabilir:

• n × (taslak parça boyu + kesim kaybı) + toplam uç düzeltme kaybı ≤ kullanılabilir stok boyu

Burada n, elde edilecek parça adedidir. Bağlama için kullanılamayan bölüm varsa kullanılabilir stok boyundan ayrıca düşülmelidir. Son parçanın mevcut uçtan yararlandığı farklı kesim düzenlerinde kesim sayısı değişebilir; bu nedenle formül tezgâhtaki gerçek plana uyarlanır.

6 metrelik çubuktan kaç parça çıkar?

Aşağıdaki örnek yalnızca hesap yöntemini göstermek içindir. Kullanılabilir stok boyu 6.000 mm, taslak parça boyu 395 mm, her ayırma kesiminin kaybı 3 mm ve baştaki toplam düzeltme kaybı 20 mm olsun. Ayrıca bir bağlama kaybı olmadığı varsayılsın. Bu varsayımlarla 15 parça elde edilir. On altıncı parça için gereken toplam uzunluk 6.388 mm olacağı için stok yeterli değildir. Kesim kaybı veya gerçek stok boyu değiştiğinde hesap yeniden yapılmalıdır; nominal altı metre kabulü tek başına üretim garantisi değildir.

Artık boy ile geri dönüştürülecek fireyi ayırın

Kalan her malzeme doğrudan atık sayılmamalıdır. Başka bir iş emrinde kullanılabilecek artık boyların kalite, kesit, uzunluk ve döküm bilgisiyle kaydedilmesi yararlıdır. Ancak küçük ve belirsiz artıkların sınırsız biriktirilmesi de depo alanını ve arama süresini artırır. İşletme, yeniden stoklanacak minimum boyu kullanım sıklığına göre belirleyebilir. Şu kalemler ayrı izlenirse fire nedenleri daha anlaşılır hale gelir:

• Testere talaşı
• Uç parçalar
• Yeniden kullanılabilir artıklar
• Uygunsuz parçalar

Birden fazla parça boyu nasıl birlikte planlanır?

Aynı kalite ve teslim durumundaki farklı siparişler, izlenebilirlik şartları uygunsa ortak kesim planında değerlendirilebilir. Uzun ve kısa parçaları aynı stok boyunda birleştirmek kalan parçayı küçültebilir. Bunun karşılığında hazırlık sayısı, termin ve iş emri ayrımı da kontrol edilmelidir. Başarı yalnızca en düşük artık boyla ölçülmez. Parça sayısı, zamanında üretim, yeniden kullanılabilir stok ve toplam kesim süresi birlikte değerlendirilmelidir. Ticari etkiler için çelik tedarik maliyetleri yazısını inceleyebilirsiniz.

Sonuç

Doğru bir çelik çubuk kesim planı; taslak boyu, testere kaybı, uç düzeltme ve bağlama payını birlikte hesaba katar. Hesabı gerçek stok boyu ve doğrulanmış kesim kaybıyla yapmak, artık boyları kayıt altına almak ve farklı siparişleri birlikte planlamak hem malzeme hem de zaman tasarrufu sağlar. Planlanan boyları tonaja çevirmek için Uyar Çelik ağırlık hesaplama aracını kullanabilir; mevcut boy ve kesim seçeneklerini iletişim sayfamız üzerinden Uyar Çelik’ten öğrenebilirsiniz.