Haziran 16, 2026
42CrMo4, krom-molibden (Cr-Mo) alaşımlı, su verme ve temperlemeye (ıslah) uygun düşük alaşımlı bir yapı çeliğidir; EN 10083-3 standardında malzeme numarası 1.7225 ile tanımlanır. Yüksek mukavemet, iyi tokluk ve yüksek sertleşebilirlik kombinasyonuyla, ağır yük ve yorulma altında çalışan mil, dişli, biyel ve kalıp parçalarının standart tercihidir. Bu yazıda 42CrMo4’ün kimyasal bileşimini, mekanik özelliklerini, ısıl işlem davranışını, eşdeğerlerini ve kullanım alanlarını teknik verilerle ele alıyoruz.
Uyar Çelik, 1960’lara uzanan üretim tecrübesi ve 110.000 ton/yıl kapasitesiyle 42CrMo4 dahil ıslah ve vasıflı imalat çeliklerini EN ve ASTM standartlarında tedarik eder.
42CrMo4 Çeliği Nedir?
42CrMo4, orta karbonlu (~%0,42 C) bir temele krom ve molibden alaşımı eklenerek elde edilen bir ıslah (su verme–temperleme) çeliğidir. Krom sertleşebilirliği ve aşınma direncini, molibden ise temper kırılganlığına karşı direnci ve yüksek sıcaklık mukavemetini artırır. Sonuç; alaşımsız karbon çeliklerine (ör. C45) göre daha yüksek mukavemet, çok daha iyi sertleşme derinliği ve yorulma dayanımıdır.
Bu nedenle 42CrMo4, büyük kesitlerde dahi merkeze kadar ıslah edilebilir; AISI 4140 standardının Avrupa karşılığıdır ve modern mühendislikte en yaygın kullanılan Cr-Mo çeliklerinden biridir. Standart karşılıkları: EN 10083-3 (ve güncel olarak EN ISO 683-2). Kükürdü kontrollü, işlenebilirliği artırılmış varyantı 42CrMoS4 (1.7227) olarak adlandırılır.
42CrMo4 Kimyasal Bileşimi
EN 10083-3’e göre kimyasal bileşim (kütle %):
| Element | % Aralık (kütle) |
|---|---|
| C (Karbon) | 0,38–0,45 |
| Si (maks.) | 0,40 |
| Mn (Manganez) | 0,60–0,90 |
| P (maks.) | 0,025 |
| S (maks.) | 0,035 |
| Cr (Krom) | 0,90–1,20 |
| Mo (Molibden) | 0,15–0,30 |
Krom (%0,9–1,2) ve molibden (%0,15–0,30) kombinasyonu, 42CrMo4’ün yüksek sertleşebilirliğinin ve tokluk-mukavemet dengesinin temelidir.
42CrMo4 Mekanik Özellikleri
Mekanik değerler ısıl işlem durumuna ve kesit ölçüsüne göre değişir. EN 10083-3’e göre su verilmiş ve temperlenmiş (+QT) durumdaki değerler:
| Kesit ölçüsü d (mm) | Akma dayanımı Re (min, MPa) | Çekme dayanımı Rm (MPa) | Kopma uzaması A (min, %) |
|---|---|---|---|
| ≤ 16 | 900 | 1100–1300 | 10 |
| > 16 – 40 | 750 | 1000–1200 | 11 |
| > 40 – 100 | 650 | 900–1100 | 12 |
| > 100 – 160 | 550 | 800–950 | 13 |
| > 160 – 250 | 500 | 750–900 | 14 |
Tavlanmış (yumuşatılmış) teslim sertliği genel olarak ≤ 250 HB‘dir. Yoğunluk 7,85 kg/dm³’tür; metre ağırlığı için Ağırlık Hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz. 42CrMo4’ün C45’e kıyasla en belirgin üstünlüğü, büyük kesitlerde dahi yüksek ve homojen mukavemet sağlayabilmesidir.
42CrMo4 Çeliğinin Isıl İşlemi
Tipik ısıl işlem sıcaklıkları:
- Sertleştirme (su verme): 820–880 °C; yağda (tercihen) veya suda soğutma, östenitleme süresi ≥ 30 dk.
- Temperleme: 540–680 °C, süre ≥ 60 dk; istenen mukavemet/tokluk dengesine göre seçilir.
- Yumuşak tavlama: işleme öncesi, sertliği düşürmek için.
- Yüzey sertleştirme: indüksiyon/alev ile yüzeyde yüksek sertlik elde edilebilir.
42CrMo4 yağda iyi sertleşebilir ve su vermede düşük deformasyon eğilimi gösterir; bu da boyutsal kararlılık gerektiren parçalarda avantajdır. Isıl işlem mantığı için Çelikte Isıl İşlem: Tavlama içeriğimize bakabilirsiniz.
İşlenebilirlik ve Kaynaklanabilirlik
İşlenebilirlik: 42CrMo4 tavlanmış halde iyi işlenir ve cilalanabilir; parçalar genellikle işlemeden sonra ıslah edilir. CNC işleme için kalite seçiminde CNC İşleme İçin En Uygun Çelik Kaliteleri yazımız yol gösterir.
Kaynaklanabilirlik: Yüksek karbon ve alaşım içeriği nedeniyle 42CrMo4 zor kaynaklanabilir ve çatlamaya eğilimlidir; kaynak öncesi ön ısıtma (kalınlığa göre ~250–350 °C) ve kaynak sonrası ısıl işlem şarttır. Islah edilmiş parça kaynaklandığında ısıdan etkilenen bölgede özellikler düşer; mümkünse yumuşatılmış halde kaynak yapılıp parça yeniden ıslah edilmelidir. Kaynaklanabilirliği belirleyen karbon eşdeğeri için Karbon Eşdeğeri (CEV) içeriğimize göz atın.
42CrMo4 Nerede Kullanılır?
Yüksek mukavemet, sertleşebilirlik ve yorulma dayanımı, 42CrMo4’ü ağır hizmet uygulamalarının çeliği yapar:
- Mil, aks ve transmisyon parçaları — yüksek tork ve yorulma altında çalışan güç aktarma elemanları.
- Dişli ve biyel (krank kolu) — motor ve şanzıman parçaları.
- Krank mili ve şaft uygulamaları — yüksek yük taşıyan dönen parçalar.
- Plastik enjeksiyon ve sıcak dövme kalıpları — mukavemet ve tokluk gerektiren kalıp blokları için. (Bkz. Plastik Enjeksiyon ve Sıcak Dövme Kalıpları)
- Hidrolik silindir parçaları — piston rotu ve gövde uygulamaları. (Bkz. Hidrolik Silindir Üretiminde Kullanılan Çelik)
- Sondaj ve ağır sanayi — derin kuyu sondaj boru bağlantıları, yüksek mukavemetli bağlantı elemanları.
Mil uygulamalarında kalite seçimi için Transmisyon Milleri İçin Hangi Çelik Kullanılır? içeriğimiz faydalı olacaktır.
42CrMo4 Eşdeğer Kaliteleri
42CrMo4, Cr-Mo ailesinin uluslararası standart muadiline sahiptir; kompozisyon ve ısıl işlem davranışı yakındır, ancak safsızlık (P, S) kontrolünde küçük farklar bulunabilir.
| Standart / Ülke | Eşdeğer kalite |
|---|---|
| EN (Avrupa) — Malzeme No. | 42CrMo4 — 1.7225 |
| AISI / SAE (ABD), ASTM A29/A830 | 4140 (4140H) |
| JIS (Japonya), G4053 | SCM440 |
| GB (Çin) | 42CrMo |
| AFNOR (Fransa) | 42CD4 |
| BS (İngiltere) | 708M40 |
| SS (İsveç) | 2244 |
Standart sistemleri arasındaki ilişki için ASTM Standardı Nedir? ve AISI Standardı Nedir? içeriklerimiz referans alınabilir.
C45 ile 42CrMo4 Arasındaki Fark
İkisi de ıslaha uygun imalat çeliğidir; temel fark alaşımdadır. C45 alaşımsız karbon çeliğidir, ekonomiktir ve orta yük uygulamalarına uygundur ancak büyük kesitlerde sertleşme derinliği sınırlıdır. 42CrMo4 ise Cr-Mo alaşımı sayesinde daha yüksek mukavemet, çok daha iyi sertleşebilirlik ve yorulma dayanımı sunar; bu yüzden büyük kesitli ve yüksek yüklü parçalarda tercih edilir. Kısaca: orta yük ve ekonomi için C45, yüksek yük ve büyük kesit için 42CrMo4.
Uyar Çelik'te 42CrMo4 Tedariki
Uyar Çelik, 42CrMo4 ıslah çeliğini talebe göre sıcak ve soğuk çekme kesitlerde, EN ve ASTM standartlarında tedarik eder:
- Sıcak Çekme Yuvarlak Çelik (EN 10060) — mil, aks ve dişli ham maddesi için.
- Sıcak Çekme Çelik Kare (EN 10059) — gövde ve blok parçalar için.
- Soğuk Çekme Çelikler — dar tolerans ve parlak yüzey gerektiren uygulamalar için.
Talep edilmesi halinde ürünler EN 10204 3.1 veya 3.2 muayene sertifikası ile sevk edilir. Sertifika tipleri için EN 10204 3.1 ve 3.2 Farkı yazımıza bakabilirsiniz.
EN ve ASTM standartları · 110.000 ton/yıl kapasite · Yarım asrı aşan üretim tecrübesi
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
42CrMo4 hangi standartta tanımlanır?
EN 10083-3 (ve güncel olarak EN ISO 683-2) standardında, malzeme numarası 1.7225 ile tanımlanan düşük alaşımlı ıslah çeliğidir.
42CrMo4'ün AISI / Amerikan eşdeğeri nedir?
AISI/SAE 4140. Japon eşdeğeri JIS SCM440, Fransız 42CD4, İngiliz 708M40'tır.
42CrMo4 kaynaklanabilir mi?
Zor kaynaklanabilir; ön ısıtma ve kaynak sonrası ısıl işlem gerektirir. Mümkünse yumuşatılmış halde kaynak yapılıp parça yeniden ıslah edilmelidir.
42CrMo4 ile C45 arasındaki fark nedir?
C45 alaşımsız karbon çeliğidir, ekonomik ve orta yük içindir; 42CrMo4 Cr-Mo alaşımlıdır, daha yüksek mukavemet ve büyük kesitlerde derin sertleşme sağlar. Detay için C45 çeliği yazımıza bakabilirsiniz.
42CrMo4 hangi mukavemet değerlerini sağlar?
Su verilmiş–temperlenmiş halde kesit ölçüsüne bağlı olarak Rm 750–1300 MPa ve Re 500–900 MPa aralığındadır.
42CrMo4 hangi parçalarda kullanılır?
Mil, aks, dişli, biyel, krank mili, plastik enjeksiyon/dövme kalıpları, hidrolik silindir parçaları ve ağır sanayi bağlantı elemanlarında kullanılır.
Özel ölçülerde çelik çubuk ihtiyacınız mı var?
Uyar Çelik’in uzman ekibiyle iletişime geçin. Sıcak haddelenmiş ve soğuk çekilmiş çelik çubuk çeşitlerimiz hakkında teknik destek ve fiyat teklifi alabilirsiniz.
Telefon: +90 (212) 485 9898 | Web: uyarcelik.com
Diğer Gönderiler
Haziran 16, 2026
Haziran 16, 2026
Haziran 16, 2026
Haziran 12, 2026