Haziran 16, 2026
100Cr6, yaklaşık %1 karbon ve %1,5 krom içeren, boydan boya sertleşen (through-hardening) yüksek karbonlu krom rulman çeliğidir; EN ISO 683-17 standardında malzeme numarası 1.3505 ile tanımlanır. Olağanüstü sertlik, aşınma direnci, boyutsal kararlılık ve yüksek temas-yorulma (contact fatigue) dayanımıyla rulman, bilye ve makara üretiminin dünya standardıdır. Bu yazıda 100Cr6’nın kimyasal bileşimini, sertlik ve ısıl işlem davranışını, eşdeğerlerini ve kullanım alanlarını teknik verilerle ele alıyoruz.
Uyar Çelik, 1960’lara uzanan üretim tecrübesi ve 110.000 ton/yıl kapasitesiyle 100Cr6 dahil vasıflı imalat çeliklerini EN ve ASTM standartlarında tedarik eder.
100Cr6 Çeliği Nedir?
100Cr6, ötektoid üstü (hipereutektoid) karbon içeriğine sahip, krom alaşımlı bir rulman çeliğidir. Yaklaşık %1 karbon, su verme sonrası çok yüksek sertlik sağlarken; %1,35–1,60 krom, sertleşebilirliği ve aşınma direncini artırır ve ısıl işlem sırasında boyutsal kararlılığı destekler. Tavlı (yumuşak) halde küresel sementit yapısı işlenebilirliği kolaylaştırır; su verme ile martenzitik, krom karbürlerle güçlendirilmiş sert bir yapıya dönüşür.
100Cr6, AISI 52100’ün Avrupa karşılığıdır. Rulman uygulamaları kimyasal bileşim ve inklüzyon (metalik olmayan kalıntı) temizliği açısından çeliğin en katı sınıflarından biridir; bu nedenle premium uygulamalarda vakum ergitme/ESR ile üretilmiş ultra temiz varyantlar tercih edilir. Standart karşılığı EN ISO 683-17 (ve ASTM A295) olup, takım çeliği muadili 102Cr6 (1.2067)’dir.
16MnCr5 Kimyasal Bileşimi
EN ISO 683-17’ye göre kimyasal bileşim (kütle %):
| Element | % Aralık (kütle) |
|---|---|
| C (Karbon) | 0,93–1,05 |
| Si (Silisyum) | 0,15–0,35 |
| Mn (Manganez) | 0,25–0,45 |
| P (maks.) | 0,025 |
| S (maks.) | 0,025 |
| Cr (Krom) | 1,35–1,60 |
Yüksek karbon (~%1) + krom (~%1,5) kombinasyonu, 100Cr6’nın karakteristik özelliklerinin (yüksek sertlik, aşınma direnci, temas-yorulma dayanımı) temelidir. Rulman kalitesinde kükürt ve inklüzyon içeriği mümkün olduğunca düşük tutulur.
100Cr6 Sertlik ve Mekanik Özellikleri
Özellikler ısıl işlem durumuna göre belirgin şekilde değişir:
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Teslim (küresel tavlanmış) sertliği | yaklaşık ≤ 207–241 HB |
| Su verme + temperleme sonrası sertlik | ~60–67 HRC |
| Çalışma sıcaklığı sınırı | ~150 °C’ye kadar (üzerinde sertlik düşer) |
| Boydan boya sertleşme | yaklaşık 30 mm kesite kadar etkin |
Yoğunluk yaklaşık 7,81 kg/dm³’tür (Ağırlık Hesaplama aracımız genel çelik için 7,85 kg/dm³ kullanır; Ağırlık Hesaplama). 100Cr6’nın ayırt edici üstünlüğü, yüksek ve homojen sertliği yüksek temas-yorulma dayanımıyla birleştirmesidir.
100Cr6 Çeliğinin Isıl İşlemi
Tipik ısıl işlem çevrimi:
- Küresel (sferoidize) tavlama: 750–780 °C; işlenebilirliği artırmak ve gerilim gidermek için.
- Sertleştirme (östenitleme): 820–860 °C; yağda veya tuz banyosunda kontrollü soğutma.
- Düşük sıcaklık temperleme: 150–200 °C; hedef sertliğe (~60–67 HRC) ulaşmak ve gerilim gidermek için.
100Cr6 sınırlı sertleşme derinliğine sahiptir; bu nedenle boydan boya sertleşme yaklaşık 30 mm’ye kadar olan kesitlerde etkilidir. Daha büyük kesitler veya farklı sertlik profilleri için alaşımlı rulman çelikleri (ör. 100CrMo7) değerlendirilir. Isıl işlem mantığı için Çelikte Isıl İşlem: Tavlama içeriğimize bakabilirsiniz.
İşlenebilirlik ve Kaynaklanabilirlik
İşlenebilirlik: 100Cr6, küresel tavlanmış halde iyi işlenir; tornalama, taşlama ve hassas işleme operasyonları sertleştirmeden önce yapılır. Sertleştirilmiş halde genellikle yalnızca taşlama ile bitirilir. CNC işleme için kalite seçiminde CNC İşleme İçin En Uygun Çelik Kaliteleri yazımız yol gösterir.
Kaynaklanabilirlik: Yüksek karbon içeriği nedeniyle 100Cr6 zor kaynaklanabilir ve çatlamaya, beyaz nokta (white spot) ve temper kırılganlığına eğilimlidir; rulman uygulamalarında kaynak genellikle tercih edilmez. Karbon eşdeğeri ilişkisi için Karbon Eşdeğeri (CEV) içeriğimize göz atabilirsiniz.v
100Cr6 Nerede Kullanılır?
Yüksek sertlik, aşınma direnci ve temas-yorulma dayanımı, 100Cr6’yı sürekli yük ve sürtünme altında çalışan hassas parçaların çeliği yapar:
- Rulmanlar — bilyeli ve makaralı rulman bilezikleri (iç/dış ring).
- Bilye ve makaralar — rulman bilyeleri, silindirik ve iğne makaralar.
- Mafsal ve aktarma elemanları — CV (homokinetik) mafsal parçaları.
- Bilyeli vida (ball screw) ve kılavuz elemanları — hassas konumlama sistemleri.
- Mastar ve ölçü aletleri — boyutsal kararlılık gereken parçalar.
- Aşınmaya dayanıklı burç, makara ve kalıp elemanları.
Yuvarlak kesitin baskın olduğu bu uygulamalarda mil/çubuk seçimi için Sıcak Çekme Yuvarlak Çelik sayfamız referans alınabilir.
100Cr6 Eşdeğer Kaliteleri
100Cr6’nın yaygın uluslararası muadilleri vardır; rulman uygulamalarında temizlik ve sertleşebilirlik kritik olduğundan tedarik standardını ve döküm kalitesini netleştirmek önemlidir.
| Standart / Ülke | Eşdeğer kalite |
|---|---|
| EN (Avrupa) — Malzeme No. | 100Cr6 — 1.3505 |
| AISI / SAE (ABD), ASTM A295 | 52100 (UNS G52986) |
| JIS (Japonya), G4805 | SUJ2 |
| GB (Çin) | GCr15 |
| BS (İngiltere) | EN31 |
| SS (İsveç) | 2258 |
Standart sistemleri arasındaki ilişki için ASTM Standardı Nedir? ve AISI Standardı Nedir? içeriklerimiz referans alınabilir.
Rulman Çeliği Neden Farklıdır?
Rulman çelikleri, çelik aileleri içinde en katı temizlik ve homojenlik gereksinimlerine sahiptir; çünkü en küçük bir inklüzyon bile temas-yorulma altında çatlak başlangıcı olabilir. Kullanım mantığı açısından 100Cr6’yı diğer kalitelerden ayıran nokta şudur: 16MnCr5 yüzeyi sertleştirir (sementasyon), çekirdek tok kalır; C45 ve 42CrMo4 orta karbonlu ıslah çelikleridir ve dengeli mukavemet–tokluk verir; 100Cr6 ise yüksek karbonuyla boydan boya yüksek sertlik sağlar ve aşınma + temas-yorulma performansının zirvesidir.
Uyar Çelik'te 100Cr6 Tedariki
Uyar Çelik, 100Cr6 rulman çeliğini talebe göre, ağırlıklı yuvarlak kesit olmak üzere sıcak ve soğuk çekme formlarda, EN ve ASTM standartlarında tedarik eder:
- Sıcak Çekme Yuvarlak Çelik (EN 10060) — ring, makara ve mil ham maddesi için.
- Soğuk Çekme Çelikler — dar tolerans ve parlak yüzey gerektiren uygulamalar için.
Rulman çeliğinde döküm temizliği ve sertifikasyon kritik olduğundan ürünler talep edilmesi halinde EN 10204 3.1 veya 3.2 muayene sertifikası ile sevk edilir. Sertifika tipleri için EN 10204 3.1 ve 3.2 Farkı yazımıza bakabilirsiniz.
EN ve ASTM standartları · 110.000 ton/yıl kapasite · Yarım asrı aşan üretim tecrübesi
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
100Cr6 hangi standartta tanımlanır?
EN ISO 683-17 standardında, malzeme numarası 1.3505 ile tanımlanan yüksek karbonlu krom rulman çeliğidir.
100Cr6'nın AISI eşdeğeri nedir?
AISI/SAE 52100 (ASTM A295). Japon karşılığı JIS SUJ2, Çin'de GCr15, İngiliz EN31'dir.
100Cr6 ne kadar sertleşir?
Su verme ve temperleme sonrası tipik olarak 60–67 HRC sertliğe ulaşır.
100Cr6 ile sementasyon çeliği (16MnCr5) arasındaki fark nedir?
16MnCr5 düşük karbonludur ve sadece yüzeyi sertleştirilir (sementasyon); 100Cr6 yüksek karbonludur ve boydan boya sertleşir. 100Cr6 aşınma ve temas-yorulma için, 16MnCr5 yüzey sertliği + çekirdek tokluğu için tercih edilir.
100Cr6 kaynaklanabilir mi?
Yüksek karbon nedeniyle zor kaynaklanabilir ve çatlamaya eğilimlidir; rulman uygulamalarında kaynak genellikle tercih edilmez.
100Cr6 hangi parçalarda kullanılır?
Rulman bilezikleri, bilye, makara, CV mafsal parçaları, bilyeli vida, mastar ve aşınmaya dayanıklı hassas parçalarda kullanılır.
Özel ölçülerde çelik çubuk ihtiyacınız mı var?
Uyar Çelik’in uzman ekibiyle iletişime geçin. Sıcak haddelenmiş ve soğuk çekilmiş çelik çubuk çeşitlerimiz hakkında teknik destek ve fiyat teklifi alabilirsiniz.
Telefon: +90 (212) 485 9898 | Web: uyarcelik.com
Diğer Gönderiler
Haziran 16, 2026
Haziran 16, 2026
Haziran 16, 2026
Haziran 12, 2026