Haziran 16, 2026
C45, orta karbonlu (yaklaşık %0,45 C) bir imalat çeliğidir ve EN 10083-2 standardında, malzeme numarası 1.0503 ile tanımlanır. Mukavemet, işlenebilirlik ve maliyet dengesi sayesinde makine imalatının en çok kullanılan karbon çeliklerinden biridir; mil, dişli, pim ve gövde parçalarında standart tercihtir. Bu yazıda C45 çeliğinin kimyasal bileşimini, mekanik özelliklerini, ısıl işlem davranışını, eşdeğer kalitelerini ve hangi parçalarda kullanıldığını teknik verilerle ele alıyoruz.
Uyar Çelik, 1960’lara uzanan üretim tecrübesi ve 110.000 ton/yıl kapasitesiyle C45 dahil vasıflı imalat çeliklerini EN ve ASTM standartlarında, sıcak ve soğuk çekme kesitlerde tedarik eder.
C45 Çeliği Nedir?
C45, su verme ve temperlemeye (ıslah) uygun, alaşımsız kalite bir karbon çeliğidir. “Orta karbonlu” sınıfta yer alır: karbon oranı, düşük karbonlu yapı çeliklerinden (ör. S235) daha yüksek olduğu için daha yüksek mukavemet ve sertleşebilirlik sunar; ancak alaşımlı ıslah çeliklerine (ör. 42CrMo4) göre sertleşme derinliği sınırlıdır. Bu nedenle C45 çoğunlukla normalize edilmiş halde veya yüzey sertleştirme (indüksiyon/alev) ile kullanılır; yüksek ve homojen mukavemet gerektiğinde su verme–temperleme uygulanır.
Standart karşılıkları: EN 10083-2 (ıslah, alaşımsız), parlak/soğuk çekme ürünler için EN 10277-2, dövme ürünler için EN 10250-2.
C45 Kimyasal Bileşimi
Aşağıdaki değerler tipik döküm analizine (kütle %) dayanır.
| Element | % Aralık (kütle) |
|---|---|
| C (Karbon) | 0,42–0,50 |
| Si (Silisyum) | ≤ 0,40 |
| Mn (Manganez) | 0,50–0,80 |
| P (maks.) | 0,045 |
| S (maks.) | 0,045 |
| Cr (maks.) | 0,40 |
| Mo (maks.) | 0,10 |
| Ni (maks.) | 0,40 |
| Cr + Mo + Ni (maks.) | 0,63 |
Karbon oranının ~%0,45 olması, C45’in karakteristik özelliklerinin (orta-yüksek mukavemet, sınırlı sertleşebilirlik, kaynak öncesi ön ısıtma ihtiyacı) temel nedenidir.
C45 Mekanik Özellikleri
Mekanik değerler, ürünün ısıl işlem durumuna ve kesit (çap/kalınlık) ölçüsüne göre değişir. EN 10083-2’ye göre su verilmiş ve temperlenmiş (+QT) durumdaki değerler:
| Kesit ölçüsü d (mm) | Akma dayanımı Re (min, MPa) | Çekme dayanımı Rm (MPa) | Kopma uzaması A (min, %) |
|---|---|---|---|
| ≤ 16 | 490 | 700–850 | 14 |
| > 16 – 40 | 430 | 650–800 | 16 |
| > 40 – 100 | 370 | 630–780 | 17 |
Normalize (+N) durumda C45, yaklaşık Rm ≥ 620 MPa ve Re ≥ 305–340 MPa değerleri sunar. Yumuşak tavlanmış (+A) halde sertlik yaklaşık ≤ 207 HB‘dir; soğuk kesmeye uygun işlenmiş (+S) halde ≤ 255 HB. Yüzey sertleştirme ile yüzeyde yüksek sertlik (tipik 55+ HRC) elde edilebilir. Yoğunluk diğer karbon çeliklerinde olduğu gibi 7,85 kg/dm³’tür; metre ağırlığı için Ağırlık Hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
C45 Çeliğinin Isıl İşlemi
C45’in tipik ısıl işlem sıcaklıkları:
- Dövme / sıcak şekillendirme: 1100–850 °C
- Normalizasyon: 840–880 °C, havada soğutma
- Yumuşak tavlama: 680–710 °C, fırında soğutma
- Sertleştirme (su verme): 820–860 °C; su (alt sıcaklıklar) veya yağda soğutma
- Temperleme: 550–660 °C, havada soğutma
C45 suda/yağda düşük sertleşebilirliğe sahiptir; bu yüzden büyük kesitlerde merkez sertliği sınırlıdır ve genellikle yüzey sertleştirme tercih edilir. Isıl işlem mantığı hakkında ayrıntı için Çelikte Isıl İşlem: Tavlama içeriğimize bakabilirsiniz.
İşlenebilirlik ve Kaynaklanabilirlik
İşlenebilirlik (talaşlı imalat): C45, normalize veya tavlanmış halde iyi işlenir; tornalama, frezeleme ve delme operasyonlarına uygundur. Su verilmiş–temperlenmiş halde işlenebilirlik düşer, bu nedenle parçalar genellikle işlemeden sonra sertleştirilir. CNC işleme için kalite seçimi konusunda CNC İşleme İçin En Uygun Çelik Kaliteleri yazımız yol gösterir.
Kaynaklanabilirlik: Orta-yüksek karbon nedeniyle C45’in karbon eşdeğeri (CEV) yaklaşık 0,45–0,50 düzeyindedir; bu da kaynakta çatlak riskini artırır. Bu nedenle kaynak öncesi 150–250 °C ön ısıtma ve kaynak sonrası gerilim giderme (550–660 °C) önerilir. Kaynaklanabilirlik ve CEV ilişkisi için Karbon Eşdeğeri (CEV) içeriğimize göz atın.
C45 Çeliği Nerelerde Kullanılır?
Orta karbonlu yapısı ve mukavemet–işlenebilirlik dengesi, C45’i şu uygulamalarda standart tercih hâline getirir:
- Mil ve aks imalatı — transmisyon mili, aks ve dönen makine elemanları.
- Dişli ve kasnaklar — orta yük altındaki güç aktarma elemanları.
- Pim, burç ve bağlantı elemanları — piston pimi, mafsal ve mesnet parçaları.
- Krank ve biyel benzeri parçalar — makine imalat sanayinde.
- Kalıp ve takım gövdeleri — yüksek alaşım gerektirmeyen genel uygulamalar.
- Genel makine parçaları — talaşlı imalata hazır ham çubuk olarak.
Mil uygulamaları için kesit seçiminde Transmisyon Milleri İçin Hangi Çelik Kullanılır? içeriğimiz faydalı olacaktır.
C45 Eşdeğer Kaliteleri
C45, dünya genelinde yaygın bir muadile sahiptir. Kimyasal bileşim ve mekanik özellikler benzer olsa da manganez, fosfor ve kükürt toleranslarında küçük farklar bulunabilir; hassas uygulamalarda tedarik standardını netleştirmek önemlidir.
| Standart / Ülke | Eşdeğer kalite |
|---|---|
| EN (Avrupa) — Malzeme No. | C45 — 1.0503 |
| AISI / SAE (ABD), ASTM A29 | 1045 |
| JIS (Japonya), G4051 | S45C |
| BS (İngiltere) | 080M46 / C45 (eski EN8) |
| AFNOR (Fransa) | C45 / 1C45 |
| GB (Çin) | 45 |
EN, DIN, AISI ve ASTM sistemleri arasındaki ilişki için Çelik Kalite Eşdeğerleri içeriklerimiz referans alınabilir.
Uyar Çelik'te C45 Tedariki
Uyar Çelik, C45 imalat çeliğini talebe göre sıcak çekme ve soğuk çekme kesitlerde, EN ve ASTM standartlarında tedarik eder:
- Sıcak Çekme Yuvarlak Çelik (EN 10060) — mil ve aks uygulamaları için.
- Sıcak Çekme Çelik Kare (EN 10059) — gövde ve bağlantı parçaları için.
- Soğuk Çekme Çelikler — daha dar tolerans ve parlak yüzey gerektiren uygulamalar için.
Talep edilmesi halinde ürünler EN 10204 3.1 veya 3.2 muayene sertifikası ile sevk edilir; böylece kimyasal bileşim ve mekanik değerler belgeli teslim edilir. Sertifika tipleri için EN 10204 3.1 ve 3.2 Farkı yazımıza bakabilirsiniz.
EN ve ASTM standartları · 110.000 ton/yıl kapasite · Yarım asrı aşan üretim tecrübesi
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
C45 çeliği hangi standartta tanımlanır?
EN 10083-2 standardında, malzeme numarası 1.0503 ile tanımlanan alaşımsız kalite ıslah çeliğidir.
C45'in AISI / Amerikan eşdeğeri nedir?
AISI/SAE 1045 (ASTM A29). Japon eşdeğeri JIS S45C, eski İngiliz karşılığı ise EN8 / 080M46'dır.
C45 kaynaklanabilir mi?
Orta-yüksek karbon (~%0,45) nedeniyle sınırlı kaynaklanabilirliğe sahiptir; kaynak öncesi 150–250 °C ön ısıtma ve kaynak sonrası gerilim giderme önerilir.
C45 ile S355 (St52) arasındaki fark nedir?
S355 düşük karbonlu yapı çeliğidir, kaynaklanabilirliği yüksektir ve konstrüksiyonda kullanılır; C45 ise orta karbonlu imalat çeliğidir, daha yüksek mukavemet ve sertleşebilirlik sunar, mil/dişli gibi makine parçalarında tercih edilir. Detay için S235/St37 vs S355/St52 yazımıza bakın.
C45 hangi mekanik değerleri sağlar?
Su verilmiş–temperlenmiş halde kesit ölçüsüne bağlı olarak Rm 630–850 MPa ve Re 370–490 MPa; normalize halde Rm ≥ 620 MPa civarındadır.
C45 hangi parçalarda kullanılır?
Mil, aks, dişli, kasnak, pim, burç, krank ve genel makine parçalarında yaygın olarak kullanılır.
Özel ölçülerde çelik çubuk ihtiyacınız mı var?
Uyar Çelik’in uzman ekibiyle iletişime geçin. Sıcak haddelenmiş ve soğuk çekilmiş çelik çubuk çeşitlerimiz hakkında teknik destek ve fiyat teklifi alabilirsiniz.
Telefon: +90 (212) 485 9898 | Web: uyarcelik.com
Diğer Gönderiler
Haziran 16, 2026
Haziran 16, 2026
Haziran 16, 2026
Haziran 12, 2026